مفاهیم مدرن مدرنیته در روزنامه های عصر مشروطه گیلان

پناهی, عباس

doi:10.22124/psug.2025.9392

مفاهیم مدرن مدرنیته در روزنامه های عصر مشروطه گیلان

نوع کتاب : تصنیف

نویسنده

عباس پناهی

پژوهشکده گیلان شناسی دانشگاه گیلان

10.22124/psug.2025.9392

چکیده

از مشروطه گیلان می‌توان به عنوان فصلی نوین در حیات فکری و اجتماعی مردم این پهنه یاد کرد. تأثیر این جریان تا اندازه‌ای بر جامعه ایران و گیلان و سراسر ُملک ایران زمین تاثیرگذار بود که به جرأت می‌توان حیات تاریخی ایران و گیلان را به دو دوره‌ گیلانِ پیش از مشروطه و پس از آن تقسیم نمود. گیلان در عصر مشروطه از جمله ایالت‌هایی بود که در به ثمر نشستن جنبش مشروطه نقش مؤثری ایفا نمود. زمانی‌که مردم تهران در دوره‌ استبداد کوچک محمدعلی شاهی در تحت خفقان به سر می‌بردند، مردم گیلان با خیزش خود در برابر نیروهای استبدادی جانی دوباره به انقلاب مشروطه بخشیدند. روزنامه‌نگاران و مورخان در زمینه نقش مؤثر مردم گیلان در انقلاب مشروطیت به تفصیل سخن رانده‌اند. گسترش فضای سیاسی و آزادی‌های اجتماعی عصر مشروطیت موجب شد تا درگیلان همانند سایر شهرهای بزرگ ایران، مطبوعات به عنوان مهمترین ابزار خبر رسانی و آگاهی بخش فعالیت چشمگیری داشته باشد. طی سال‌های 1286 و 1287خ. بیش از ده روزنامه در گیلان منتشر می‌شد که جملگی موجبات تعامل فکری در جامعه گیلانی را فراهم کردند. تاثیر این روزنامه های تا اندازه‌ای بود که حتی افراد بی‌سواد هم توسط افراد تحصیلکرده از محتوای روزنامه‌ها آگاه می‌شدند. از نظر فراوانی انتشار روزنامه‌ها در عصر مشروطه آمار چشمگیری دیده می شود. از نظر سیاسی وفکری،گیلان در کنار تبریز و تهران از ستون‌های فکری مشروطه ایران به شمار می‌رفت. رشد تحولات اجتماعی موجب شد تا گیلان در سال‌های مشروطه یکی از درخشان-ترین دوران روزنامه‌نگاری خود را سپری کند.

جلد کتاب